"Werken in de landbouw heeft een therapeutische werking"

De Noorderhoeve, Schoorl

In het Noord-Hollandse dorpje Schoorl ligt De Noorderhoeve, een van de oudste zorgboerderijen van Nederland. Dirk Osinga ging hier zo’n 30 jaar geleden al aan de slag als tuinder. Inmiddels is de maatschap uitgegroeid naar 7 ondernemers en werken er per dag maar liefst 60 mensen met een zorg- en of ondersteuningsvraag. Een deel van hen is hier alleen voor dagbesteding, anderen wonen er permanent.

“Tegenwoordig zie je de combinatie van landbouw en zorg steeds vaker, maar vroeger bestond dat nog helemaal niet,” vertelt Dirk. “In de jaren ‘80 was er een arts die de therapeutische kant van werken in de landbouw zag en samen met een boerenechtpaar De Noorderhoeve heeft opgericht. Destijds is er een start gemaakt met een aantal schoolverlaters. Op de boerderij konden zij van alles leren en werkervaring opdoen. Toen De Noorderhoeve na een aantal jaar voldoende erkenning had opgebouwd, begon het aantal deelnemers langzaam te groeien. Op dat moment kwamen er ook gehandicapten en ex-verslaafden bij.

Speelruimte voor alle ondernemers
Inmiddels is De Noorderhoeve uitgegroeid tot een flink bedrijf waarin de verantwoordelijkheid voor de zorg, het land en het vee wordt gedeeld door 7 ondernemers. Dirk: “Iedere persoon in de maatschap heeft speelruimte om, naast zijn of haar eigen werkgebied, ook nog eigen initiatieven te starten. Zo ben ik Coördinator landbouw en leidinggevende van de ‘Klussengroep’. Daar houd ik me bezig met het onderhoud en reparaties in en om de boerderij. Maar daarnaast ben ik momenteel bijvoorbeeld bezig om een mobiel kippenhok te bouwen. Zo kunnen we de kippen steeds een nieuw stukje grond laten ‘beleven’.”

 

Weidevogels
Sinds kort heeft De Noorderhoeve er nog een locatie bij: ’t Grote Heklaantje. Deze locatie ligt een eindje verderop. Hier is woonruimte voor 8 bewoners en 1 beheerdersgezin. Het stuk land dat hier bij hoort, wordt vooral gebruikt om het jongvee van De Noorderhoeve te laten grazen. Voor melkvee is het minder geschikt omdat het land ook dienst doet als waterberging. Daarnaast dient een deel van het land ook als natuurgebied. De natuurwaarden binnen het landbouwbedrijf zijn voor De Noorderhoeve  belangrijk. Dirk: “We voelen ons verantwoordelijk voor de weidevogels en houden tijdens de oogst rekening met hun broedperiode. Daarnaast zorgen we ervoor dat onze weilanden voldoende kruidenrijk zijn.”

Bodem
Ook bodemvruchtbaarheid is voor De Noorderhoeve een essentieel onderdeel van de boerderij. Dirk: “Ik zie het als onze taak om goed voor de aarde te zorgen. De bodem moet de juiste impulsen krijgen zodat de kwaliteit van ons voedsel behouden blijft. Bovendien is het belangrijk dat er humus wordt opgebouwd. Hiermee bind je de koolstof in de bodem. Bij kunstmest gebeurt dit niet. Wij maken hier op De Noorderhoeve ook compost. Hiervoor hebben we zelfs een speciale werkplaats.”

Sterrekwaliteit
In de boerderijwinkel verkopen ze hun eigengemaakte zuivelproducten, verschillende soorten groente en fruit en het vlees van hun eigen vee. Deze producten liggen ook in allerlei natuurwinkels in de regio. Daarnaast zijn er diverse restaurants die koken met de producten van de Noorderhoeve, waaronder het sterrenrestaurant Merlet. Dirk: “Wij komen periodiek samen om een teeltplan te maken. Ze zijn meestal geïnteresseerd in bijzondere producten of de mini-variant ergens van, zoals mini bietjes. Voor onze deelnemers zijn juist dit hele leuke gewassen om mee te werken. Van twee kanten is dit dus een prettige samenwerking.”