“Er vliegen weer zeemeeuwen achter de trekker aan”

Lyts Ropta

In het prachtige Friesland op nog geen 1,5 kilometer van de Waddenzee ligt het groente- en akkerbouwbedrijf Lyts Ropta. Hier werken Reinder en Inge de Jong dagelijks met veel passie op hun land. Daarnaast verhuurt het stel  het voormalig bakhuisje van de monumentale boerderij. Hier kunnen 2  personen overnachten en genieten van het leven op het platteland.

Reinder en Inge werken vanaf het begin biologisch. Reinder: “Ik heb bij drie verschillende biologische boeren gewerkt, en toen ik bij de derde in dienst was, dacht ik op een gegeven moment: dit kan ik ook! Ik ben toen begonnen op 3 hectare gehuurd land. Met de opbrengsten van de oogst kocht ik er steeds een aantal hectare bij. Omdat ik in die tijd nog geen bedrijfsgebouwen had, huurde ik een opslagruimte en verkocht ik de producten direct vanaf het land. Door een bijzondere samenloop van omstandigheden hebben we uiteindelijk ons huidige bedrijf kunnen pachten van een Stichting.

Bio buren
Lyts Ropta is niet het enige biologische bedrijf in de omgeving. Reinder: “Er zitten hier een paar biologische bedrijven bij elkaar in de buurt. Hierdoor kunnen wij stro, mest en gras met elkaar uitwisselen. Zelf hebben wij namelijk geen dieren, dus mest moeten we aankopen. Maar we ruilen bijvoorbeeld ook wel eens land met de buren, zodat we een ruimere vruchtwisseling kunnen doen. Dit houdt in dat verschillende gewassen zo over het land rouleren, dat ze maar eens in de zes jaar op dezelfde plek groeien. Dat is beter voor de bodem.”

Gezond bodemleven
Een gezonde bodem is voor het bedrijf van groot belang, Reinder: “Op papier ben je na twee jaar omgeschakeld naar biologisch. Maar als de grond jarenlang gangbaar bewerkt is, zie je dat het bodemleven wel vijf tot zes jaar nodig heeft om echt weer op gang te komen. Zo merk ik bijvoorbeeld dat onze gewassen nu makkelijker groeien dan toen we net omgeschakeld waren. De voedingstoffen die worden opgebouwd in de bodem, komen gelijkmatiger over het jaar vrij. Het opvallende is dat als ik nu aan het spitten ben, er ook weer zeemeeuwen achter de trekker aanvliegen. Daaraan zie je ook dat er nu veel meer bodemleven is, dan een paar jaar geleden.”

Korte lijntjes
Naast een gezond bodemleven, zijn ook vaste handelsrelaties belangrijk voor een stabiel bedrijf.  “Als je je afnemers kent, kun je van te voren samen de oogst en afname proberen te plannen”, vertelt Reinder, “Korte lijntjes zorgen ervoor dat je elkaar kent, en weet wat je aan elkaar hebt. Onze producten gaan zowel naar lokale ondernemers als naar de groothandel. Daarnaast hebben we een eigen winkel. Hier verkopen we bijvoorbeeld ook alle groentes die ‘te groot’ of ‘te klein’ zijn voor de handel. Op die manier hoeven we ze niet weg te gooien. Een ander deel van deze ‘boven- en ondermaatse’ groentes gaan naar een groentensnijderij hier in de buurt die maaltijden maakt voor zorginstellingen.”

Nieuwe ogen
Reinder en Inge nemen graag de tijd om mensen wat wegwijs te maken in de biologische landbouw. Dit doen ze bij hun gasten in het ‘Bakhuske’, maar ook bij de vele scholieren die in de zomervakantie op het bedrijf rondlopen. Reinder: “Laatst zag ik een van de jongens een aantal lieveheersbeestjes dood drukken. Toen heb ik hem uitgelegd welke belangrijke functie deze beestjes hebben in de natuur en dat ze hier niet voor niets rondlopen. Een week later deed een andere scholier precies hetzelfde, maar werd daar toen op aangesproken door deze jongen met hetzelfde verhaal dat ik hem had verteld. Het is fantastisch om te zien dat, als je er maar even de tijd voor neemt, je mensen met hele andere ogen naar de natuur kunt laten kijken.”