‘Alle facetten rondom de boerderij versterken elkaar’

Stadsboerderij Hartstocht, Abcoude

 “Soms voel ik me de burgemeester van mijn eigen dorp,” vertelt Henk den Hartog. Daarmee overdrijft hij zeker niet. Zijn melkveehouderij is een verzamelplek van allerlei nevenactiviteiten. Samen met zijn vrouw Wilma geeft hij educatieve rondleidingen voor scholen, organiseren ze bedrijfsuitjes en verhuren ze appartementen.

Ook bieden ze werkruimte voor start-ups, lopen er een paar stagiaires rond en zijn er momenteel jongeren bezig om een permatuin aan te leggen. Daarnaast is de boerderij verblijfplaats voor een paar Mongoolse yurts (tenten), is de stichting Groen en Doen actief met dagbesteding voor zorgpatiënten en is er een educatieruimte voor buitenschoolse opvang of groepen.

Versterken en aanvullen
Ondanks al die verschillende activiteiten lijkt er toch altijd ruimte voor nieuwe initatieven. Zo wordt er momenteel gewerkt aan biomeiler. Dat is een soort hele grote composthoop waaruit warmte wordt gewonnen. “We willen die warmte gebruiken voor het douchewater van de bewoners en recreanten.” Op deze manier is Henk altijd bezig om er voor te zorgen dat alle verschillende facetten rondom de boerderij elkaar onderling nog meer versterken of aanvullen.

Een ander voorbeeld daarvan zijn de Hongaarse wolvarkens. Deze worden gebruikt voor de begrazing van natuurgebieden in de omgeving. Maar op eigen erf hebben ze een andere taak: ploegen. Henk:  “Varkens zijn met hun neus continue in de grond aan het wroeten. Hierdoor werken ze de aarde om en hoeven wij de moestuin zelf (bijna) niet meer te bewerken.”

Natuurlijke duurzaamheid
Kringlopen zijn een ander belangrijk aspect op de boerderij. Henk: “Dat is wat mij betreft duurzaamheid. Zonnepanelen zijn bijvoorbeeld een vorm van duurzame energie. Maar ze moeten wel geproduceerd worden. Daar zijn weer allerlei grondstoffen voor nodig. Echte duurzaamheid is voor mij dan ook natuurlijke duurzaamheid.” Hij vervolgt zijn verhaal: “Als de zon schijnt op mijn weiland, gaat daarvan het gras groeien. Die energie eten de koeien op en daardoor geven ze gezondere melk en mest dan wanneer de ze op stal staan. Dat is een natuurlijk proces. Daarom laat ik mijn koeien ook zo veel mogelijk buiten in de wei. Boeren waarvan de dieren veel binnen zitten zijn steeds bezig met vanalles te verplaatsen: het gemaaide gras moet van het weiland naar de stal en de mest moet dan weer van de stal naar het weiland. Dat is onnodig veel transport van iets dat ook vanzelf kan. Koeien zijn ervoor geschapen om dat zelf te doen!”

Oplossing in de natuur
Op stadsboerderij Hartstocht doen ze de dingen dus zo veel mogelijk op een natuurlijke manier. Henk: “Er wordt vaak naar allerlei technische oplossingen gezocht voor milieuproblemen, maar daar ligt de oplossing niet. Die ligt in de natuur zelf. Techniek is alleen een hulpmiddel. Zelf kijk ik hoe iets in de natuur werkt en hoe ik dat praktisch in mijn bedrijf kan inpassen. Ik geloof dat als het systeem gezond is, dat het resultaat vanzelf komt.”